TS EN ISO 5817

March 4, 2017 | Author: Burak Özbakir | Category: N/A
Share Embed Donate


Short Description

Download TS EN ISO 5817...

Description

aaaaaaaaaaa

TÜRK STANDARDI TURKISH STANDARD

TS EN ISO 5817 Şubat 2007

ICS 25.160.40

KAYNAK – ÇELİK, NİKEL, TİTANYUM VE ALAŞIMLARINDA ERGİTME KAYNAKLI (DEMET KAYNAĞI HARİÇ) BİRLEŞTİRMELER - KUSURLAR İÇİN KALİTE SEVİYELERİ Welding – Fusion-welded joints in steel, nickel, titanium and their alloys (beam welding excluded) - Quality levels for imperfections

TÜRK STANDARDLARI ENSTİTÜSÜ Necatibey Caddesi No.112 Bakanlıklar/ANKARA



Bugünkü teknik ve uygulamaya dayanılarak hazırlanmış olan bu standardın, zamanla ortaya çıkacak gelişme ve değişikliklere uydurulması mümkün olduğundan ilgililerin yayınları izlemelerini ve standardın uygulanmasında karşılaştıkları aksaklıkları Enstitümüze iletmelerini rica ederiz.



Bu standardı oluşturan Hazırlık Grubu üyesi değerli uzmanların emeklerini; tasarılar üzerinde görüşlerini bildirmek suretiyle yardımcı olan bilim, kamu ve özel sektör kuruluşları ile kişilerin değerli katkılarını şükranla anarız.

Kalite Sistem Belgesi İmalât ve hizmet sektörlerinde faaliyet gösteren kuruluşların sistemlerini TS EN ISO 9000 Kalite Standardlarına uygun olarak kurmaları durumunda TSE tarafından verilen belgedir.

Türk Standardlarına Uygunluk Markası (TSE Markası) TSE Markası, üzerine veya ambalâjına konulduğu malların veya hizmetin ilgili Türk Standardına uygun olduğunu ve mamulle veya hizmetle ilgili bir problem ortaya çıktığında Türk Standardları Enstitüsü’nün garantisi altında olduğunu ifade eder.

TSEK Kalite Uygunluk Markası (TSEK Markası) TSEK Markası, üzerine veya ambalâjına konulduğu malların veya hizmetin henüz Türk Standardı olmadığından ilgili milletlerarası veya diğer ülkelerin standardlarına veya Enstitü tarafından kabul edilen teknik özelliklere uygun olduğunu ve mamulle veya hizmetle ilgili bir problem ortaya çıktığında Türk Standardları Enstitüsü’nün garantisi altında olduğunu ifade eder.

DİKKAT! TS işareti ve yanında yer alan sayı tek başına iken (TS 4600 gibi), mamulün Türk Standardına uygun üretildiğine dair üreticinin beyanını ifade eder. Türk Standardları Enstitüsü tarafından herhangi bir garanti söz konusu değildir. Standardlar ve standardizasyon konusunda daha geniş bilgi Enstitümüzden sağlanabilir. TÜRK STANDARDLARININ YAYIN HAKLARI SAKLIDIR.

ICS 25.160.40

TÜRK STANDARDI

TS EN ISO 5817/Şubat 2007

Ön söz −

Bu standard, CEN tarafından kabul edilen EN ISO 5817 (2003) standardı esas alınarak, TSE Metalurji İhtisas Grubu'nca TS 7830 EN 25817 (1996) standardının revizyonu olarak hazırlanmış ve TSE Teknik Kurulu’nun 20 Şubat 2007 tarihli toplantısında Türk Standardı olarak kabul edilerek yayımına karar verilmiştir.



Bu standardın daha önce yayımlanmış bulunan baskıları geçersizdir.



Bu standardın kabulü ile TS 7830 EN 25817 (1996) iptal edilmiştir.



Bu standardda kullanılan bazı kelime ve/veya ifadeler patent haklarına konu olabilir. Böyle bir patent hakkının belirlenmesi durumunda TSE sorumlu tutulamaz.

ICS 25.160.40

TÜRK STANDARDI

TS EN ISO 5817/Şubat 2007

İçindekiler 0 1 2 3

Giriş ........................................................................................................................................................1 Kapsam...................................................................................................................................................1 Atıf yapılan standard ve/veya dokümanlar .........................................................................................2 Terimler ve tarifler .................................................................................................................................2 3.1 Kalite seviyesi.......................................................................................................................................2 3.2 Amaca uygunluk ...................................................................................................................................2 3.3 Kısa kusurlar.........................................................................................................................................3 3.4 Sistematik kusurlar ...............................................................................................................................3 3.5 İzdüşüm alanı .......................................................................................................................................3 3.6 Enine kesit alanı ..................................................................................................................................3 4 Semboller ...............................................................................................................................................4 5 Kusurların değerlendirilmesi................................................................................................................4 Ek A (Bilgi için) - Kusurlar yüzdesinin tayini için örnekler.....................................................................22 Ek B (Bilgi için) - Bu standardın kullanılması için ilâve bilgi ve kılavuz ...............................................25 Kaynaklar.....................................................................................................................................................26

ICS 25.160.40

TÜRK STANDARDI

TS EN ISO 5817/Şubat 2007

Kaynak - Çelik, nikel, titanyum ve alaşımlarında ergitme kaynaklı (Demet kaynağı hariç) birleştirmeler - Kusurlar için kalite seviyeleri 0

Giriş

Bu standard, uygulama kodları ve/veya diğer uygulama standardlarının taslağının yazılmasında referans olarak kullanılmalıdır. Bu standard ISO 6520-1’de verilen kısa gösterilişleri esas alan ergitme kaynak kusurlarının basitleştirilmiş bir ayrımını kapsar. ISO 6520-1’de izah edilen kusurların bazıları, doğrudan kullanılmış ve bazıları beraber gruplandırılmıştır. ISO 6520-1’den temel sayısal atıf sistemi kullanılmıştır. Bu standardın amacı normal imalâtta olabilecek tipik kusurların boyutlarını belirlemektir. Bu standard, fabrikada yapılan kaynaklı imalât için gerekli bir kalite sistemi içerisinde kullanılabilir. Bu standard, özel bir uygulama için bir seçimin yapılabileceği üç ayrı boyutsal değerler seti sağlar. Her bir durum için gerekli kalite seviyesi uygulama standardıyla veya ilgili imalâtçı ve/veya diğer taraflarla bağlantılı sorumlu tasarımcı tarafından tanımlanmalıdır. İmalât başlamadan önce tercihen teklif veya sipariş aşamasında seviye öngörülmüş olmalıdır. Özel amaçlar için ilâve ayrıntılar öngörülebilir. Bu standardda verilen kalite seviyeleri, temel referans veriyi oluşturur ve herhangi bir özel uygulamayla özel olarak ilgili değildir. Kalite seviyeleri imal edilmiş bir yapıdaki kaynaklı birleştirme tiplerine atıfta bulunur ve komple mamul veya bileşenin kendisine atıfta bulunmaz. Bu sebeple aynı mamul veya bileşendeki bireysel kaynaklı birleştirmelere farklı kalite seviyelerinin uygulanması mümkündür. Normal olarak özel bir kaynaklı birleştirme için kusurlara ilişkin boyutsal sınırların bir kalite seviyesi ile belirlenerek tamamen kapsanması beklenir. Bazı durumlarda aynı kaynaklı birleştirmede farklı kusurlar için farklı kalite seviyelerinin belirlenmesi gerekli olabilir. Herhangi bir uygulama için kalite seviyesinin seçimi tasarım kabullerini, müteakip işlemleri (örneğin, yüzey hazırlama), gerilim tiplerini (örneğin statik, dinamik), hizmet şartlarını (örneğin, sıcaklık, çevre) ve hata sonuçlarını dikkate almalıdır. Ekonomik faktörler de önemlidir. Bu sebeple yalnızca kaynak maliyetini değil aynı zamanda muayene deney ve onarımı da kapsamalıdır. Bu standard, Madde 1’de sıralanan ergitme kaynak işlemlerine ilişkin kusur tiplerini kapsamasına rağmen dikkate alınması gereken konularda işlem ve uygulamaya da tatbik edilir. Kusurlar gerçek boyutlarına göre adlandırılır ve tespitleri ve değerlendirilmeleri bir veya daha fazla tahribatsız muayene metodunun kullanılmasını gerektirebilir. Kusurların tespiti ve boyutlandırılması muayene metotlarına ve uygulama standardı veya sözleşmede belirtilen muayene kapsamına bağlıdır. Tespit edilen kusurlar için gerekli hususlar bu standardın konusunu teşkil etmez Ancak ISO 17635 farklı tahribatsız muayene metotları için kabul seviyeleri ile kalite seviyeleri arasındaki ilişkiyi kapsar. Bu standard, doğrudan kaynakların gözle muayenesine uygulanabilir. Standard tahribatsız muayene ile yapılan tespit veya boyutlandırmanın tavsiye edilen metotlarının ayrıntısını kapsamaz. Ultrasonik, radyografik, eddy akımları, penetrant, manyetik parçacık muayenesi gibi tahribatsız muayene metotlarına uygulanabilecek uygun kriterleri tespit etmek için bu sınırların kullanımında güçlükler olduğu dikkate alınmalıdır ve muayene, inceleme ve deneyler için şartlar vasıtasıyla desteklenmesi gerekebilir. Kusurlar için kullanılan değerler normal kaynak uygulamasında dikkate alınmalıdır. Daha üst özel şartlar, özel kaynak işlemleri veya sıkı laboratuvar şartları altında taşlama veya kaynak gibi ek imalât işlemlerini gerektirir. Bu standardla ilgili herhangi bir konunun resmî yorumu için talepler, TSE kanalıyla ISO/TC 44/SC 10 sekreterliğine yönlendirilmelidir. Komple bir liste için www.iso.org.’ a başvurulmalıdır.

1

Kapsam

Bu standard, çelik, nikel, titanyum ve alaşımlarının bütün tiplerinde ergitme kaynaklı (demet kaynağı için hariç) birleştirmelerdeki kusurların kalite seviyelerini kapsar. Bu standard, 0,5 mm’nin üzerindeki malzeme kalınlıklarına uygulanır. 1

ICS 25.160.40

TÜRK STANDARDI

TS EN ISO 5817/Şubat 2007

Çeliklerde demet kaynaklı birleştirmeler için kalite seviyeleri, ISO 13919-1’de mevcuttur. Kaynaklı imalâtın geniş bir aralığı için uygulamaya müsaade edecek üç kalite seviyesi verilmiştir. Bunlar B, C ve D sembolleri ile gösterilmiştir. B kalite seviyesi, bitirilmiş kaynak üzerindeki en yüksek şartlara karşılık gelir. Kalite seviyeleri, imalât kalitesine atıfta bulunur ve imal edilen mamulün amaca uygunluğuyla ilgili değildir (Madde 3.2). Bu standard; - Alaşımsız ve alaşımlı çeliklere, - Nikel ve nikel alaşımlarına, - Titanyum ve titanyum alaşımlarına, - Elle, mekanize ve otomatik kaynaklara, - Bütün kaynak konumlarına, - Alın kaynakları, iç köşe kaynakları ve branşman bağlantıları gibi bütün kaynak tiplerine, - ISO 4063'e göre aşağıdaki kaynak işlemlerine ve bunların tarif ettiği alt işlemlerine: -11 Gaz korumasız metal ark kaynağına, -12 Tozaltı ark kaynağına, -13 Koruyucu gaz metal ark kaynağına, -14 Sarf edilmeyen elektrotla koruyucu gaz kaynağına, -15 Plâzma ark kaynağına, - 31 Oksi-yakıt gaz kaynağına (sadece çelik için) uygulanır. Bu standard, tane büyüklüğü, sertlik gibi metalurjik konuları kapsamaz.

2

Atıf yapılan standard ve/veya dokümanlar

Bu standardda, tarih belirtilerek veya belirtilmeksizin diğer standard ve/veya dokümanlara atıf yapılmaktadır. Bu atıflar metin içerisinde uygun yerlerde belirtilmiş ve aşağıda liste halinde verilmiştir. Tarih belirtilen atıflarda daha sonra yapılan tadil veya revizyonlar, atıf yapan bu standardda da tadil veya revizyon yapılması şartı ile uygulanır. Atıf yapılan standard ve/veya dokümanın tarihinin belirtilmemesi halinde en son baskısı kullanılır. EN, ISO, IEC Adı TS No1) vb. No (İngilizce) ISO 2553 : 1992 Welded, brazed and soldered joints - TS 3004: Symbolic representation on drawings ISO 4063 :1998

Welding and allied processes Nomenclature of processes and reference numbers

ISO 6520-1 : 1998

Welding and allied processes TS 7536 Classification of geometric EN ISO 6520-1 imperfections in metallic materials – Part 1: Fusion welding

3

TS 7307 EN 24063

Adı (Türkçe) Teknik resim - Kaynakların sembolik olarak gösterilmesi kuralları Teknik resim - Metallerin kaynak, sert lehim, yumuşak lehim ve sert lehim kaynakla birleştirilmeleriİşlemlerin adlandırılmaları ve teknik resimlerde sembolik gösteriliş için referans numaraları Kaynak ve ilgili işlemler-Metalik malzemelerde geometrik kusurların sınıflandırılması-Bölüm 1: Ergitme kaynağı

Terimler ve tarifleri

Bu standardın amacı bakımından aşağıda verilen terimler ve tarifleri uygulanır.

3.1 Kalite seviyesi Seçilen kusurların tip ve boyutunu esas alan, bir kaynak kalitesi tanımı.

3.2 Amaca uygunluk Bir mamul, işlem veya hizmetin tarif edilen bir amaca özel şartlar altında hizmet etme kabiliyeti. 1)

2

TSE Notu: Atıf yapılan standardların TS numarası ve Türkçe adı 3. ve 4. kolonda verilmiştir. * işaretli olanlar bu standardın basıldığı tarihte İngilizce metin olarak yayınlanmış olan Türk Standardlarıdır.

ICS 25.160.40

TÜRK STANDARDI

TS EN ISO 5817/Şubat 2007

3.3 Kısa kusurlar Uygulanabilecek çoğu kusurlar aralığında, kaynağın herhangi bir 100 mm uzunluğunda toplam uzunluğu 25 mm'den daha büyük olmayan bir veya daha fazla kusur veya 100 mm'den daha kısa bir kaynak için kaynak uzunluğunun en fazla % 25'i kadar olan kusur.

3.4 Sistematik kusurlar Muayene edilecek kaynak uzunluğu boyunca kaynaklarda düzenli mesafelerde dağılmış kusurlar Çizelge 1’de verilen kusurların sınırları içinde kalan tek kusurların ölçüleri.

3.5 İz düşüm alanı Dikkate alınan kaynak hacmi boyunca dağılmış olan kusurların iki boyutlu olarak düşünülen alan. Yüzey çatlak alanının aksine radyografik olarak pozlandığında (Şekil 1) kusurların oluşumu kaynak kalınlığına bağlıdır.

3.6 Enine kesit alanı Kırma veya bölmeden sonra göz önüne alınacak alan.

Açıklama: 1 x-ışını 2 Her bir birim hacim için 4 gözenek

3 4

6-kat kalınlık 3-kat kalınlık

5 6

2-kat kalınlık 1-kat kalınlık

Şekil 1 – Her bir birim hacim için gözeneklerin benzer oluşumlu numunelerinin radyografik filmleri

3

ICS 25.160.40

4

TÜRK STANDARDI

TS EN ISO 5817/Şubat 2007

Semboller

Çizelge 1'de aşağıdaki semboller kullanılmıştır : a İç köşe kaynağı anma kalınlığı (ISO 2553’e de bakınız), b Kaynak yükseltisinin genişliği, d Gözenek çapı, h Kusurun yükseklik veya genişliği, l

Kaynağın boyuna yöndeki kusur boyu,

lp İzdüşüm veya enine kesit bölgesi uzunluğu, s Alın kaynağı anma kalınlığı (ISO 2553’e de bakınız), t Levha veya et kalınlığı (anma ölçüsü), wp Kaynak genişliği veya kırılma bölgesi durumunda genişlik veya yükseklik , z İç köşe kaynağının kenar (bacak) uzunluğu (ISO 2553’e de bakınız. ), α Kaynak kenar (yükselti) açısı, β Açısal kaçıklık açısı.

5

Kusurların değerlendirilmesi

Kusurların sınırları Çizelge 1'de verilmiştir. Bu sınırlar tamamlanmış kaynağa uygulandığı gibi imalâtın bir ara kademesine de uygulanabilir. Şayet kusurların tespiti için makro muayeneden farklı bir metot kullanılırsa, yalnızca 10 büyütmeye eşit veya daha küçük büyütme kullanılarak tespit edilebilen kusurlar dikkate alınmalıdır. Buradaki istisna soğuk katlanmalar (Çizelge 1’de, No:1.5) ve mikro çatlaklardır (Çizelge 1’de, No:2.2). Sistematik kusurlara, yalnızca, Çizelge 1’deki diğer şartların sağlanması koşuluyla D kalite seviyesinde izin verilir. Bir kaynaklı birleştirme, normal olarak her bir bağımsız kusur tipi için ayrı ayrı değerlendirilmelidir. Birleştirmenin herhangi bir enine kesitinde meydana gelen farklı kusur tipleri, özel bir dikkat gerektirebilir (çoklu kusurlara bakın). Çoklu kusurlar için sınırlar (Çizelge 1’e bakın) sadece tek bir kusur için şartlar aşılmadığında uygulanabilir. En küçük kusurun en büyük boyutundan daha küçük bir mesafeyle birbirinden ayrılmış bitişik iki herhangi bir kusur, tek bir kusur olarak dikkate alınmalıdır..

4

ICS 25.160.40

TÜRK STANDARDI

TS EN ISO 5817/Şubat 2007

Çizelge 1 – Kusurlar için sınırlar No

ISO 6520-1’e göre referans no

1 Yüzey kusurları 1.1 100 1.2 104 1.3 2017

Kusur tanıtımı

Çatlak Krater çatlağı Yüzey deliği

Notlar

Tek bir deliğin en büyük boyutu -Alın kaynakları için, -İç köşe kaynakları için. Tek bir deliğin en büyük boyutu -Alın kaynakları için,

t mm

≥ 0,5 ≥ 0,5 0,5 - 3

2025

Uç krater borusu

>3

0,5 - 3 >3

1.5

1.6

401

4021

Ergime noksanlığı (yetersiz ergime) Mikro ergime noksanlığı Tamamlanmamış kök nüfuziyeti

D

C

Müsaade edilmez Müsaade edilmez

Müsaade edilmez Müsaade edilmez Müsaade edilmez

B Müsaade edilmez Müsaade edilmez Müsaade edilmez

d ≤ 0,3 s d ≤ 0,3 a

-İç köşe kaynakları için 1.4

Kalite seviyeleri için kusur sınırları

-

d ≤ 0,3 s, ancak en çok 3mm d ≤ 0,3 a, ancak en çok 3 mm h ≤ 0,2t

Müsaade edilmez d ≤ 0,2 s, ancak en çok 2mm d ≤ 0,2 a, ancak en çok 2 mm Müsaade edilmez Müsaade edilmez

h ≤ 0,2 t, ancak en h ≤ 0,1 t, ancak en Müsaade edilmez çok 2 mm çok 1 mm Müsaade edilmez

Müsaade edilmez

Müsaade edilmez

Müsaade edilir

Müsaade edilir

Müsaade edilmez

≥ 0,5 Sadece mikro inceleme vasıtasıyla tesbit edilebilir. Sadece tek taraftan alın kaynakları için

≥ 0,5

Kısa kusurlar: Müsaade edilmez h ≤ 0,2 t, ancak en çok 2 mm

Müsaade edilmez

5

ICS 25.160.40

TÜRK STANDARDI

TS EN ISO 5817/Şubat 2007

Çizelge 1 ‘in devamı No

1.7

1.8

1.9

6

ISO 6520-1’e göre referans no 5011 5012

5013

502

Kusur tanıtımı

Notlar

t mm

Kalite seviyeleri için kusur sınırları D

Sürekli yanma oluğu Kesintili yanma oluğu

Çekme oluğu

Düzgün geçiş gerektirir Bu simetrik bir kusur olarak görülmez.

Düzgün geçiş gerektirir

Aşırı kaynak metali Düzgün geçiş gerektirir (alın kaynağı)

C Kısa kusurlar: h ≤ 0,1 t

B

0,5 -3

Kısa kusurlar: h ≤ 0,2 t

>3

h ≤ 0,2 t, ancak en h≤ 0,1 t, ancak en h ≤ 0,05 t, ancak en çok 0,5 mm çok 0,5 mm çok 1 mm

0,5 - 3

h ≤ 0,2 mm + 0,1 t

>3

Kısa kusurlar: Kısa kusurlar: Kısa kusurlar: h ≤ 0,2 t ,ancak en h≤ 0,1 t ,ancak en h ≤ 0,05 t ,ancak en çok 2 mm çok 1 mm çok 1 mm

≥ 0,5

h ≤ 1 mm+0,25 b, ancak en çok 10 mm

Kısa kusurlar: h ≤ 0,1 t

Müsaade edilmez

Müsaade edilmez

h ≤ 1 mm+0,15 b, h ≤ 1 mm+0,1 b, ancak en çok 7 mm ancak en çok 5 mm

ICS 25.160.40

TÜRK STANDARDI

TS EN ISO 5817/Şubat 2007

Çizelge 1 ‘in devamı No

ISO 6520-1’e göre referans no

Kusur tanıtımı

Notlar

t mm

Kalite seviyeleri için kusur sınırları D

C

B

1.10

503

Aşırı dış bükeylik (iç köşe kaynağı)

≥ 0,5

h ≤ 1 mm+0,25 b, ancak en çok 5mm

h ≤ 1 mm+0,15 b, ancak en çok 4mm

h ≤ 1 mm+0,1 b, ancak en çok 3mm

1.11

504

Aşırı nüfuziyet

0,5 - 3 >3

h ≤ 1 mm+0,6 b h ≤ 1 mm+0,1 b, ancak en çok 5 mm

h ≤ 1 mm+0,3 b h ≤ 1 mm+0,6 b, ancak en çok 4 mm

h ≤ 1 mm+0,1 b h ≤ 1 mm+0,2 b, ancak en çok 3 mm

7

ICS 25.160.40

TÜRK STANDARDI

TS EN ISO 5817/Şubat 2007

Çizelge 1 ‘in devamı No

1.12

ISO 6520-1’e göre referans no 503

Kusur tanıtımı

Notlar

t mm

Kalite seviyeleri için kusur sınırları D

Yanlış kaynak kenarı

C

B

- Alın kaynakları

≥ 0,5

α ≥ 90º

α ≥ 110º

α ≥ 150º

- İç köşe kaynakları

≥ 0,5

α ≥ 90º

α ≥ 110º

α ≥ 110º

Müsaade edilmez

α1 ≥ α α2 ≥ α 1.13

506

Binme

≥ 0,5

h ≤ 0,2 b

Müsaade edilmez

1.14

509 511

Çökme Düzgün geçiş gerekir. Yetersiz doldurulmuş kaynak ağzı

0,5 - 3 >3

Kısa kusurlar : h ≤ 0,25 t Kısa kusurlar : h ≤ 0,25 t ancak en çok 2 mm

Kısa kusurlar : Müsaade edilmez h ≤ 0,1 t Kısa kusurlar : Kısa kusurlar : h ≤ 0,1 t ancak en h ≤ 0,05 t ancak en çok 1 mm çok 0,5 mm

≥ 0,5

Müsaade edilmez

Müsaade edilmez

1.15

8

510

İçe yanma

-

Müsaade edilmez

ICS 25.160.40

TÜRK STANDARDI

TS EN ISO 5817/Şubat 2007

Çizelge 1 ‘in devamı No

ISO 6520-1’e göre referans no

Kusur tanıtımı

Notlar

t mm

Kalite seviyeleri için kusur sınırları D

1.16

512

İç köşe kaynağının aşırı asimetrikliği [aşırı kenar (bacak) eşitsizliği]

Simetrik bir iç köşe kaynağının öngörülmediği durumda

≥ 0,5

h ≤ 2 mm+0,2 a

1.17

515

Kök içbükeyliği

Düzenli geçiş gerekir

0,5 - 3

h ≤ 0,2 mm+0,1 t

>3

1.18

516

Kök gözeneği

Katılaşma anında kaynak metalinin köpürmesi (yetersiz altlık gazı gibi) sebebiyle bir kaynağın kökünde süngerimsi oluşum

≥ 0,5

C h ≤ 2 mm+0,15 a

B h ≤ 1,5 mm+0,15 a

Kısa kusurlar : Müsaade edilmez h ≤ 0,1 t Kısa kusurlar : Kısa kusurlar : Kısa kusurlar : h ≤ 0,2 t, ancak en h ≤ 0,1 t, ancak en h ≤ 0,05 t, ancak en çok 2 mm çok 1 mm çok 0,5 mm

Mevzii olarak müsaade edilir

Müsaade edilmez

Müsaade edilmez

9

ICS 25.160.40

TÜRK STANDARDI

TS EN ISO 5817/Şubat 2007

Çizelge 1 ‘in devamı No

1.19

ISO 6520-1’e göre referans no 517

1. 20 5213

Kusur tanıtımı

Notlar

Kalite seviyeleri için kusur sınırları

t mm D

Kötü başlama

Yetersiz kaynak (boğaz) kalınlığı

-

≥ 0,5

Daha derin nüfuziyet dayanıklılığına sahip 0,5 - 3 işlemlere uygulanmaz >3

C

B

Müsaade edilir. Sınır başlama sebebiyle oluşan kusurun tipine bağlıdır.

Müsaade edilmez

Müsaade edilmez

Kısa kusurlar : h ≤ 0,2 mm+0,1 a Kısa kusurlar : h ≤ 0,3 mm+0,1 a, ancak en çok 2 mm

Kısa kusurlar : h ≤ 0,2 mm Kısa kusurlar : h ≤ 0,3 mm+0,1 a, ancak en çok 1 mm

Müsaade edilmez

h ≤ 1 mm+0,2 a, ancak en çok 4 mm

Müsaade edilmez

1. 21 5214

Aşırı kaynak (boğaz) Gerçek iç köşe kaynağının kalınlığı çok ≥ 0,5 kalınlığı büyük

Sınırsız

1. 22 601

Rastgele ark

-

≥ 0,5

1. 23 602

Sıçrantı

-

≥ 0,5

Esas metal Müsaade edilmez Müsaade edilmez özellikleri etkilenmediğinde müsaade edilir Malzeme, korzyondan koruma gibi uygulamaya bağlı kabul

10

h ≤ 1 mm+0,15 a, ancak en çok 3 mm

ICS 25.160.40

TÜRK STANDARDI

TS EN ISO 5817/Şubat 2007

Çizelge 1 ‘in devamı No

ISO 6520-1’e göre referans no

Kusur tanıtımı

Notlar

t mm

Kalite seviyeleri için kusur sınırları D

C

B

2 İç kusurlar 2.1

100

Çatlaklar

Mikro çatlaklar ve krater çatlakları haricideki bütün çatlakalar

≥ 0,5

Müsaade edilmez

Müsaade edilmez

2. 2

1001

Mikro çatlaklar

Genellikle mikroskop (50x) altında görülebilen bir çatlak

≥ 0,5

Müsaade edilir

Çatlama hassasiyetine özel atıfta bulunulan esas metalin tipine bağlı olarak kabul

2. 3

2011 2012

Gaz deliği Düzenli dağılmış gözenek

Kusurlar için aşağıdaki şartlar ve sınırlar karşılamalıdır. Bilgi için Ek A’ya da bakın. a1) İz düşüm alana ait kusurların ≥ 0,5 (sistematik kusurlar dahil) alanının en büyük boyutu Not: İz düşüm alanındaki gözenek, kat sayısına (kaynak hacmına) bağlıdır. a2) Kırılmış bölgeye (sadece imalât için ≥ 0,5 kaynakçı ve prosedür deneyine uygulanabilir) ait kusurların (sistematik kusurlar dahil) enine kesit alanının en büyük boyutu b) Tek bir delik için en büyük boyut : ≥ 0,5 - Alın kaynakları - İçköşe kaynakları

Müsaade edilmez

Tek kat için: Tek kat için: Tek kat için: ≤ % 2,5 ≤ %1,5 ≤ %1 Çok kat için: ≤ % 5 Çok kat için: ≤ % 3 Çok kat için: ≤ % 2 ≤ % 2,5

≤ % 1,5

≤%1

d ≤ 0,4 s ancak en d ≤ 0,3 s ancak en d ≤ 0,2 s ancak en çok 3 mm çok 4 mm çok 5 mm d ≤ 0,4 a ancak en d ≤ 0,3 a ancak en d ≤ 0,2 a ancak en çok 4 mm çok 3 mm çok 5 mm

11

ICS 25.160.40

TÜRK STANDARDI

TS EN ISO 5817/Şubat 2007

Çizelge 1 ‘in devamı No 2.4

ISO 6520-1’e Kusur tanıtımı göre referans no Toplu (mevzii) 2013 gözenek

Notlar

D Durum 1 (D>dA2 )

Durum 2 (Dd2 )

Durum 2 (D3

D

C

B

h ≤ 0,4 s, ancak en çok 4 mm l ≤ s , ancak en çok 75 mm d ≤ 0,4 a, ancak en çok 4 mm l ≤ a , ancak en çok 75 mm

h ≤ 0,3 s, ancak en çok 3 mm l ≤ s , ancak en çok 50 mm d ≤ 0,3 a, ancak en çok 3 mm l ≤ a , ancak en çok 50 mm

h ≤ 0,2 s, ancak en çok 2 mm l ≤ s , ancak en çok 25 mm d ≤ 0,2 a , ancak en çok 2 mm l ≤ a , ancak en çok 25 mm

Yüzeye çıkmayan kısa kusurlara müsaade edilir.

Müsaade edilmez

Müsaade edilmez

- Alın kaynakları: h ≤ 0,4 s, ancak en çok 4 mm - İç köşe kaynakları: h ≤ 0,4 a, ancak en çok 4 mm h/l ≤ 0,2 t Müsaade edilmez h/l ≤ 0,2 t, , ancak en çok 2 mm

Müsaade edilmez

h veya l’nin en büyük değeri ölçülecek.

Katı kalıntılar Curuf kalıntıları Toz kalıntıları Oksit kalıntıları

- Alın kaynakları

≥ 0,5

h ≤ 0,4 s, ancak en çok 4 mm l ≤ s , ancak en çok 75 mm

h ≤ 0,3 s, ancak en çok 3 mm l ≤ s , ancak en çok 50 mm

h ≤ 0,2 s, ancak en çok 2 mm l ≤ s , ancak en çok 25 mm

- İç köşe kaynakları

≥ 0,5

h ≤ 0,4 a, ancak en çok 4 mm l ≤ a , ancak en çok 75 mm

h ≤ 0,3 a, ancak en çok 3 mm l ≤ a , ancak en çok 50 mm

h ≤ 0,2 a , ancak en çok 2 mm l ≤ a , ancak en çok 25 mm

15

ICS 25.160.40

TÜRK STANDARDI

TS EN ISO 5817/Şubat 2007

Çizelge 1 ‘in devamı No

2.10

ISO 6520-1’e göre referans no 304

Kusur tanıtımı

Bakır haricinde ki diğer metalik kalıntılar

3042

Bakır kalıntıları

2.12

401

Ergime noksanlığı (yetersiz ergime) Yan duvar ergime noksanlığı

4012

4013

16

Kalite seviyeleri için kusur sınırları

t mm D

2.11

4011

Notlar

Pasolar arası ergime noksanlığı Kök ergime noksanlığı

C

B

- Alın kaynakları

≥ 0,5

h ≤ 0,4 s, ancak en çok h ≤ 0,3 s, ancak en h ≤ 0,2 s, ancak en 4 mm çok 3 mm çok 2 mm

- İç köşe kaynakları

≥ 0,5

h ≤ 0,4 a, ancak en çok h ≤ 0,3 a, ancak en h ≤ 0,2 a , ancak en 4 mm çok 3 mm çok 2 mm

≥ 0,5

Müsaade edilmez

Müsaade edilmez

Müsaade edilmez

≥ 0,5

Müsaade edilmez Yüzeye çıkmayan kısa kusurlara müsaade edilir. - Alın kaynakları: h ≤ 0,4 s, ancak en çok 4 mm - İç köşe kaynakları: h ≤ 0,4 a, ancak en çok 4 mm

Müsaade edilmez

-

ICS 25.160.40

TÜRK STANDARDI

TS EN ISO 5817/Şubat 2007

Çizelge 1 ‘in devamı No

2.13

ISO 6520-1’e göre referans no 402

Kusur tanıtımı

Notlar

Kalite seviyeleri için kusur sınırları

t mm D

Nüfuziyet noksanlığı

> 0,5

Kısa kusurlar:

C Müsaade edilmez

B Müsaade edilmez

h ≤ 0,2 a, ancak en çok 2 mm

T- birleştirme (iç köşe kaynağı)

T- birleştirme (kısmi nüfuziyet) ≥ 0,5

Kısa kusurlar: - Alın birleştirme: h ≤ 0,2 s, ancak en çok 2 mm - T-birleştirme: h ≤ 0,2 a, ancak en çok 2 mm

≥ 0,5

Kısa kusurlar: h ≤ 0,2 t, ancak en çok 2 mm

Alın birleştirme (kısmi nüfuziyet)

Kısa kusurlar: Müsaade edilmez - Alın birleştirme: h ≤ 0,1 s, ancak en çok 1,5 mm - İç köşe birleştirme: h ≤ 0,1 a, ancak en çok 1,5 mm Müsaade edilmez Müsaade edilmez

Alın birleştirme (tam nüfuziyet) 17

ICS 25.160.40

TÜRK STANDARDI

TS EN ISO 5817/Şubat 2007

Çizelge 1 ‘in devamı No

ISO 6520-1’e göre referans no

Kusur tanıtımı

Notlar

t mm

Kalite seviyeleri için kusur sınırları D

C

B

3. Birleştirme geometrisindeki kusurlar 3.1

507

Doğrusal kaçıklık

Doğru konumdan sapma ile ilgili 0,5 - 3 sınırlar. Aksi belirtilmedikçe doğru konum, orta eksenlerin çakışmasıdır (Madde 1’e de bakın). t daha küçük kalınlığı kapsar. Verilen sınırlar içindeki doğrusal kaçıklık, bir sistematik kusur olarak ele alınmaz (Şekil A ve Şekil B’ye uygulanabilir).

h ≤ 0,2 mm + 0,25 t

h ≤ 0,2 mm + 0,15 h ≤ 0,2 mm + 0,1 t t

>3

h ≤ 0,25 t, ancak en çok 5 mm

h ≤ 0,15 t, ancak en çok 4 mm

≥ 0,5

h ≤ 0,5 t, ancak en çok 4 mm

h ≤ 0,5 t, ancak en h ≤ 0,5 t, ancak en çok 3 mm çok 2 mm

h ≤ 0,1 t, ancak en çok 3 mm

Şekil A: levhalar ve boyuna kaynaklar

Şekil B: Çepe çevre kaynaklar

18

ICS 25.160.40

TÜRK STANDARDI

TS EN ISO 5817/Şubat 2007

Çizelge 1 ‘in devamı No

ISO 6520-1’e göre referans no

Kusur tanıtımı

Notlar

t mm

Kalite seviyeleri için kusur sınırları D

C

B

β ≤ 4°

β ≤ 2°

β ≤ 1°

3.2

508

Açısal kaçıklık

3.3

617

İç köşe kaynakları Madde 5’in sınırlamaları sistematik 0,5 - 3 için doğru olmayan kusurlarla ilgili olarakuygulanmaz kök aralığı >3

h ≤ 0,5 mm + 0,1 a

h ≤ 0,3 mm + 0,1 h ≤ 0,2 mm + 0,1 a a

h ≤ 1 mm + 0,3 a, ancak en çok 4 mm

h ≤ 0,5 mm + 0,2 a, ancak en çok 3 mm

h ≤ 0,5 mm + 0,1a, ancak en çok 2 mm

Herhangi bir kesitteki çoklu kusurlar a). En olumsuz birleştirme aralığındaki enine kesit (makrograf).

0,5 - 3

Müsaade edilmez

Müsaade edilmez

Müsaade edilmez

>3

Kusurların en çok toplam yüksekliği Σ h ≤ 0,4 t veya ≤ 0,25 a

Kusurların en çok toplam yüksekliği Σ h ≤ 0,3 t veya ≤ 0,2 a

Kusurların en çok toplam yüksekliği Σ h ≤ 0,2t veya ≤ 0,15 a

≥ 0,5

4. Çoklu kusurlar 4.1

Hiçbiri

h1+h2+h3+h4+h5 = Σ h

19

ICS 25.160.40

TÜRK STANDARDI

TS EN ISO 5817/Şubat 2007

Çizelge 1 ‘in devamı No

ISO 6520-1’e göre referans no

Kusur tanıtımı

Notlar

Hiç biri

Boyuna yönde iz düşüm veya enine kesit alanı

h1+h2+h3+h4+h5 = Σ h Durum 1 ( D > l3 )

h1 x l1+h2 x l2+h3 x l3 = Σ hx l

20

Kalite seviyeleri için kusur sınırları D

4.1

4.2

t mm

C

B

ICS 25.160.40

TÜRK STANDARDI

TS EN ISO 5817/Şubat 2007

Çizelge 1 ‘in devamı No

ISO 6520-1’e göre referans no

4.2

Kusur tanıtımı

Notlar

Durum 2 ( D < l3 )

t mm

≥0,5

Kalite seviyeleri için kusur sınırları D

C

B

Σ hxl ≤ %16

Σ hxl ≤ %8

Σ hxl ≤ %4

Σ hxl alanlarının toplamı lp x wp değerlendirme alanının yüzdesi olarak hesaplanmalıdır (Durum 1). Şayet D birbirine komşu olan kusurların daha kısa uzunlukta olanından daha küçük ise, iki kusurun tam birleştirilmiş alanı kusurların toplamı olarak kabul edilmelidir (Durum 2). Not: Bilgi için Ek A’ya da bakın. a)

Ek B’ye bakın.

21

ICS 25.160.40

TÜRK STANDARDI

TS EN ISO 5817/Şubat 2007

Ek A (Bilgi için) Kusurların yüzde tayini için örnekler Aşağıdaki şekiller farklı kusur yüzdelerinin tanıtımını verir. Bu şekiller radyograflar ve kırık yüzeyler üzerindeki kusurların değerlendirilmesini desteklemelidir.

Şekil A.1 - % 1 yüzey,15 gözenek, d=1mm

Şekil A.2 - % 1,5 yüzey, 23 gözenek, d=1mm

Şekil A.3 - % 2 yüzey, 30 gözenek, d=1mm

22

ICS 25.160.40

TÜRK STANDARDI

TS EN ISO 5817/Şubat 2007

Şekil A.4 - % 2,5 yüzey, 38 gözenek, d=1mm

Şekil A. 5 - % 3 yüzey, 45 gözenek, d=1mm

Şekil A.6 - % 4 yüzey, 61 gözenek, d=1mm

23

ICS 25.160.40

TÜRK STANDARDI

Şekil A.7 - % 5 yüzey, 76 gözenek, d=1mm

Şekil A.8 - % 8 yüzey,122 gözenek, d=1mm

Şekil A.9 - % 16 yüzey, 244 gözenek, d=1mm

24

TS EN ISO 5817/Şubat 2007

ICS 25.160.40

TÜRK STANDARDI

TS EN ISO 5817/Şubat 2007

Ek B (Bilgi için) Bu standardın kullanılması için ilâve bilgi ve kılavuz Bu standard, çelik, nikel, titanyum ve alaşımlarının kaynaklı birleştirmelerinde, ergitme kaynak işlemleriyle (demet kaynağı hariç) 0,5 mm’ye eşit veya daha fazla kaynak kalınlıklarında üç kabul seviyesi için şartları belirler. Uygulanabildiğinde, diğer ergitme kaynak işlemleri veya kaynak kalınlıkları için kullanılabilir. Farklı bileşenler, çok sık olarak farklı uygulamalar ancak benzer şartlar için imal edilir. Bununla beraber, işin aynı kriterlere göre yapılmasını garanti altına almak için farklı atölyelerde imal edilen aynı bileşenlere aynı şartlar uygulanmalıdır. Bu standardın sürekli uygulamaları, kaynaklı yapıların imalâtında kullanılan bir kalite güvencesi sisteminin ana esaslarından biridir. Özet olarak çoklu kusurlar , birbiri üzerine binmiş olan bağımsız kusurların bir teorik olasıllığını gösterir. Böyle bir durumda, bütün müsaade edilebilen sapmaların toplamı, farklı kusurlar için öngörülen değerlerle sınırlı olmalıdır. Yani tek bir kusurun sınır değeri, örneğin tek bir delik için ≤ h’yi aşmamalıdır. Bu standard, kaynağın kesitini gösteren fotografik büyütmeler ve/veya yeniden üretilmiş radyograflar ve kök tarafı ve yüzeyi gösteren fotoğraflar vasıtasıyla çeşitli kalite seviyeleri için kabul edilebilir kusurların boyutlarını gösteren gerçek resimli bir katalogla birlikte kullanılabilir. International Institute of Welding (IIW) ve Deutscher Verlag für Schweißen und verwandte Verfahren, Düsseldorf.tarafından yayınlanan "ISO 5817’ye göre kaynak kusurlarının değerlendirilmesi için referans radyograflar" böyle bir katoloğa örnek verilebilir. Bu katalog çeşitli kusurların değerlendirilmesi için referans kartlarla ve müsaade edilebilir kusur boyutları yönünden görüş farklılıkları olduğunda kullanılabilir.

25

ICS 25.160.40

TÜRK STANDARDI

TS EN ISO 5817/Şubat 2007

Kaynaklar 1)

ISO 13919-1:1996, Welding – Electron and laser – beam welded joints – Guidance on quality levels for imperfections – Part 1: Steel

2)

ISO 17635, Non – destructive examination of welds – General rules for fusion welds in metallic materials

26

View more...

Comments

Copyright ©2017 KUPDF Inc.
SUPPORT KUPDF